انواع فضا نگه‌دارنده در ارتودنسی

دندان‌های شیری بر خلاف نظر خیلی ‌ها بی ‌ارزش نیستند، بلکه به کودکان کمک می‌ کنند تا غذا بخورند و شیرین زبانی کنند، بنابراین وقتی یک یا تعدادی از دندان‌های شیری پیش از موعد در اثر پوسیدگی و یا ضربه از دست می ‌روند، باید به فکر جایگزین کردن آن ها و حفظ فضای آن ها باشیم. یك دندان شیری معمولاً تا زمانی در جای خود می ‌ماند كه دندان دایمی شروع به رویش نموده و آن را به طرف خارج هل داده و جایش را بگیرد.

متأسفانه برخی از كودكان به دلایلی چون ضربه، شكستگی و پوسیدگی، دندان‌های شان را زود از دست می ‌دهند. در این مواقع كاربرد وسایلی به نام فضا نگهدار به جای آن توصیه می ‌گردد تا از دست دادن فضا برای رویش دندان ‌های دایمی واقع در زیر آن ها و نهایتا مشكلات ارتودنسی در آینده جلوگیری شود. توصیه می ‌گردد دندان‌های شیری تا حد امكان ترمیم و نگهداری شوند.

انواع فضانگهدار


 فضا نگهدار از استیل ضد زنگ و یا پلاستیک ساخته می شود. ممکن است این ابزار به صورت ثابت طراحی شده باشد و یا غیر ثابت (متحرک) باشد.

فضانگهدارنده ثابت

مزیت قرار دادن فضا نگهدار ثابت ، عدم نیاز به همکاری و مراقبت بیمار است . انواع مختلفی از این دستگاه ها وجود دارند که بسته به اندازه و محل فضای بی دندانی به کار می روند. در صورتی که فضای بی دندانی کوچک و یک طرفه باشد معمولا از بند و لوپ (Band and loop) استفاده می شود.زمانی که فضای بی دندانی دو طرفه و وسیع تر باشد از دستگاه هایی مثل لینگوال آرچ (Lingual arch ) و یا نانس (Nance ) استفاده می گردد. لینگوال آرچ در فک پایین و نانس در فک بالا کاربرد دارد.

چند نوع فضانگهدار ثابت وجود دارد که عبارتند از:

  • بند و حلقه(فضا نگهدار ثابت یکطرفه): بند و حلقه و یا روکش و حلقه فضا نگهدارهایی هستند که از سیم استیل ساخته شده است و توسط روکشی که بر روی دندان مجاور جای خالی قرار می گیرد و یا بندی که دور دندان مجاور می افتد در جای خود نگه داشته می شود. حلقه سیمی به روکش یا بند متصل است. در این حالت سیم با سطحی از دندان مجاور که به سمت فضای خالی قرار گرفته است، تماس داشته و مانع حرکت آن می شود و به این ترتیب جا را باز نگه می دارد.این مدل از دستگاه یک طرفه، در میان متخصصین اطفال و دندانپزشکان عمومی مورد اقبال فراوان است ولی متخصص ارتودنسی ها معمولا” نگهدارنده دو طرفه را ترجیح می دهند زیرا از یک سو در صورت از دست دادن بقیه دندان های شیری نیز قابل استفاده بوده واز سوی دیگر احتمال درآمدن و بلعیده شدن آن توسط کودک کمتر می باشد.

  • سیم کمانی زبانی: سیم کمانی زبانی در شرایطی استفاده می شود که در فک پایین در هر دو سمت دهان، دندان عقبی از دست رفته است و یا برای تکیه گاه شدن مناسب نیست. در این حالت در هر دو طرف دهان یک بند فلزی دور دندانی که پشت جای خالی است، قرار می گیرد و سیم کمانی شکلی به آن متصل است. این سیم در تماس با سطح زبانی (لینگوال) دندانها یعنی سطحی که به سمت زبان است، قرار دارد و تا جلوی دهان می آید. با این روش جای خالی در هر دو طرف دهان تنها با یک فضانگهدار حفظ می شود.

  • فضانگهدار ثابت دو طرفه فک پایین

متخصص ارتودنسی ها معمولا” فضا نگهدار دو طرفه ثابت را نسبت به فضانگهدارهای متحرک ترجیح می دهند. زیرا داخل دهان راحت تر می مانند و ضمنا” دچار افتادن و یا شکستگی نیز نمی شوند. به عبارت دیگر کمتر به همکاری بیمار نیاز دارند.

فضانگهدارنده متحرک

فضا نگهدار غیر ثابت یا متحرک مشابه نگهدارنده ارتودنسی (ریتینر) است. در آن از دندان مصنوعی یا قطعه ای پلاستیکی برای پر کردن جای خالی دندان استفاده می شود. این نوع فضا نگهدار در شرایطی استفاده می شود که جای خالی دندان در معرض دید قرار دارد و کاملا مشخص است. فضا نگهدار غیر ثابت در کودکان بزرگتری که می توانند دستورات دندانپزشک در مورد نگهداری و مراقبت از آن را رعایت کنند بیشتر استفاده می شود.

جایگذاری فضانگهدار بند و لوپ


قرار دادن فضا نگهدار بند و لوپ ساده است . از دندان‌های کودک قالب گرفته می‌شود و مدل به دست آمده برای تهیه این فضا نگهدار دو بخشی به لابراتوار فرستاده می‌شود . یک بخش بند است که دور دندان پشت دندان غائب قرار می‌گیرد ، بخش دیگر لوپ یا بریسی است که روی لثه‌ی دندان غائب و دندان جلویی قرار می‌گیرد . بند چسبانده شده روی دندان از حرکت کردن دندان به سمت فضای خالی دندان غائب جلوگیری می‌کند و فضای کافی را برای درآمدن دندان دائمی در موقعیت مناسب حفظ می‌کند .

نحوه مراقبت از فضا نگهدارها


در روزهای ابتدایی استفاده از فضا نگهدارها ممکن است کمی احساس ناراحتی و تأثیر منفی بر تکلم داشته باشید که در کمتر از یک هفته برطرف خواهد شد. توجه داشته باشید در زمان استفاده از هر ابزار ارتودنسی لطفاً از مصرف مواد غذایی چسبنده، جویدنی، بسیار سخت و یا ترد، مانند آدامس، کارامل، تافی، گوشت نیمه‌پخته، یخ، آجیل، آب‌نبات سخت، پاپ کورن و غیره لطفاً خودداری کنید. خوردن این غذاها می‌توانید باعث شود بند دندان‌های شما شل شود و یا سیم راهنمای دستگاه خم گردد و منجر به شکستن ابزارها و صدمه به دندان‌ها شود.

سیم راهنمای دستگاه را با انگشتان دست و یا زبان خود نکشید. ممکن است با این کار سیم خم شود و فضا نگهدارهای ثابت به‌درستی عمل نکند. اگر مواد غذایی بین سیم و دندان‌های شما گیرکرده و نمی‌توانید آن را خارج کنید، سیم راهنما را با انگشت نکشید بلکه با استفاده از مسواک بین سیم و دندان را تمیز کنید.

در هنگام مسواک زدن به بندهایی که دستگاه فضا نگه دار را تثبیت می‌کنند توجه ویژه‌ای داشته باشید. به‌آرامی سیم‌های دستگاه و دکمه نانس آرچ را تمیز نمایید. مسواک زدن در هنگام استفاده از دستگاه‌های ارتودنسی بسیار مهم است؛ پس از وعده‌های غذایی و هنگام خواب حتماً مسواک بزنید.

به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *