ابزارهای فانکشنال ارتودنسی:انواع و مزایا

دستگاه ها و ابزارهای فانکشنال از جمله ابزارهای درمانی ارتودنسی بوده که برخلاف دستگاه های معمولی ارتودنسی که با کمک پیچ، فنر و یا الاستیک عمل می نمایند، این ها با تکیه بر خواص طبیعی بدن مثل نیروی ناشی از فعالیت عضلات، خاصیت طبیعی رویش دندان ها و رشد و نمو طبیعی بدن و بر اساس نظریات متخصصین ارتوپدی طراحی و به کار گرفته می شوند.

این ابزار ها دارای انواع مختلف می باشند. هر کدام از این ها با تکیه بر یک یا چند خاصیت از خواص طبیعی فوق ساخته شده و به منظور خاصی به کار گرفته می شوند. بعضی از آن ها با حذف نیروی مزاحم عضلات، گروهی با اعمال نیروی مفید عضلات و تعدادی نیز با تکیه بر هر دو عامل یعنی حذف نیروهای مزاحم عضلانی و اعمال نیروی مفید عضلانی انجام وظیفه می کنند. برآورده شدن مقاصد درمانی با این دستگاه ها و ابزار  نیاز به زمان داشته و همگام با رشد و نمو طبیعی بدن انجام می گیرد و بدیهی است باید در سن مناسب باید به کار گرفته شوند. این ابزار در بالغین موثر نیستند.ابزار های فانکشنال روی وضعیت رشد فک و اصلاح مشکلات خاص تاثیر می گذارند.

از این ابزار و دستگاه ها جهت اصلاح انواع مختلفی از مشکلات استفاده می‌‌شود و از آن ها می‌ توان قبل،در حین و یا بعد از دستگاه های ثابت ارتودنسی استفاده نمود. اگر چه دستگاه های فانکشنال می‌‌توانند انواع مختلفی از مشکلات فکی را اصلاح کنند ولی بعضی از مشکلات فکی را فقط می‌‌توان با جراحی حل کرد. در اکثر موارد نتایج درمانی با دستگاه ارتودنسی ثابت و جراحی، چشمگیر و قابل توجه می‌‌باشد.

برای انتخاب بیمار برای درمان با ابزار فانکشنال باید ارزیابی فانکشنال و سفالومتریک دقیق به عمل آمده و مخصوصاً توجه شود بیمارانی که تمایل اپن بایت دارند و ۳/۱ تحتانی صورت آن ها بلند تر از ۳/۱ میانی و فوقانی می باشد و و نیز در آن هایی که فک پایین تمایل حرکت به سمت پایین و عقب دارند برای درمان با این دستگاه ها انتخاب نشوند چرا که وضعیت فوق تشدید و بدتر می گردد.

انواع


ابزارهای فانکشنال اغلب از قطعات اکریلیکی و سیم‌های استیل ضدزنگ ساخته می‌شوند و آنها را می‌توان به دو دسته ثابت و متحرک تقسیم‌بندی نمود.

  • ابزارهای فانکشنال ثابت توسط ارتودنتیست به دندان‌ها متصل می‌شوند؛
  • ابزارهای فانکشنال متحرک نیازی به نصب توسط ارتودنتیست ندارند و بیمار می‌تواند هر زمان که خواست از آن‌ها استفاده کند و یا آن‌ها را دربیاورد.

ابزارهای ثابت و متحرک فانکشنال هر یک انواع مختلفی دارند که در زیر به برخی از آن ها می پردازیم:

دستگاه فانکشنال متحرک تویین بلاک

دستگاه دو تکه تویین بلاک برای به جلو راندن فک پایین به کار برده می‌شود تا فک پایین با فک بالا هم‌محور شود و دو فک روی هم قرار بگیرد. این دستگاه فانکشنال متحرک به دلیل دو تکه بودن، یک بخش برای فک بالا و یک بخش برای فک پایین، و عملکرد همزمان این دو بخش تویین بلاک نامیده می‌شود. این دو بخش شبیه به دو بلوک پلاستیکی است. دو بخش با بستن دهان به گونه‌ای روی هم قرار می‌گیرند که فک پایین جلوتر می‌آید. به مرور زمان فک پایین برای همیشه در این موقعیت جلوتر قرار می‌گیرد.

دستگاه فانکشنال ثابت هربست

هربست دستگاه ثابت فانکشنالی است که در درمان اوربایت شدید و رشد‌ نیافتن فک پایین، استفاده می‌شود. عملکرد هربست به این صورت است که فک پایین را به جلو فشار می‌دهد تا باعث تحریک رشد فک پایین در جهت روبه‌جلو گردد و دندان‌های مولرهای بالا را به عقب حرکت می‌دهد.

کاربرد و مدت درمان با ابزار فاکشنال


مطالعات علمی نشان داده اند که ابزار فانکشنال در دوره رشدی نوجوانی یا حتی قبل از آن، با بیشترین موفقیت همراه اند. به طور معمول در پسران، سن ۱۴-۱۰ و در دختران سن ۱۳-۹ سالگی مطلوب ترین دوره زمانی برای کاربرد این ابزار هستند. کاربرد ابزار فانکشنال در سنین پایین تر با توجه به عدم رویش دندان های دائمی و نیز احتمال پایین تر همکاری بیمار توصیه نمی گردد. در سنین بالاتر هم که عمده رشد فکی رخ داده است و طبعا این ابزار نتیجه ای نخواهند داشت. متاسفانه، پیش بینی پاسخ به درمان فانکشنال در بیماران بسیار مشکل و شاید غیرممکن است و تنها گزینه موجود آغاز درمان و مشاهده روند پیشرفت درمان است.

طول دوره درمان به شدت مشکل بستگی دارد و متناسب با آن تغییر می یابد. در مشکلات شدیدتر درمان در سنین پایین تر آغاز می گردد و دوره درمان هم طولانی تر است. بیمار باید به صورت تمام وقت یعنی ۲۴ ساعت شبانه روز به جز در زمان غذا خوردن، مسواک زدن یا فعالیت بدنی، ابزار و دستگاه ها را به کار برد. انتظار می رود که در صورت همکاری مطلوب بیمار، عمده تصحیح مشکل فکی در ۱۲-۹ ماه اول صورت گیرد. پس از رسیدن به نتیجه دلخواه درمان قطع نمی گردد بلکه به صورت نیمه وقت (با ساعات استفاده کمتر و معمولا شبانه) ادامه می یابد تا دوره رشدی بیمار به صورت عمده سپری شود و شانس برگشت مشکل اسکلتی وجود نداشته باشد. امکان دارد بعد از درمان با دستگاه فانکشنال متخصص ارتودنسی تشخیص دهد که نیاز به فاز دوم درمان ارتودنسی با دستگاه های ثابت است.

مزایای ارتودنسی با ابزار فانکشنال


به طور کلی درمان ارتودنسی با ابزار فانکشنال درمانی کم خطر با فواید متعددی است که در صورتی که متخصص ارتودنسی، این درمان را برای کودک شما در نظر بگیرد، از آن ها بهره خواهید گرفت. درمان های ارتودنسی با ابزار فانکشنال در صورت تجویز مناسب و همکاری خوب کودک تان، علاوه بر افزایش تناسب و زیبایی صورت، جهت دهی مطلوب بردارهای نیروهای فکی و دندانی، به بهبود تکلم و فانکشن عضلات صورت و دهان نیز کمک می نماید. این درمان ها در بسیاری از موارد نیاز به جراحی جهت رفع ناهنجاری فکی صورتی کودک تان در آینده را مرتفع می سازند و یا اینکه حداقل شدت پروسه جراحی را کاهش می دهند. با در نظر گرفتن هزینه مختصر درمان ارتودنسی با ابزار فانکشنال نسبت به جراحی فک و صورت و فراری که کودک شما از ریسک و عوارض جراحی تحت بیهوشی عمومی می نماید مزیت های این درمان آشکارتر می شود. علاوه بر این گاهی این درمان می تواند نیاز به کشیدن دندان های دائمی در سنین بالاتر برای انجام درمان ارتودنسی ثابت را کاهش دهد.

نکات قبل از درمان با ابزارهای فانکشنال


نکاتی که پیش از ارتودنسی با ابزار فانکشنال باید در نظر گرفته شوند عبارتند از:

  • بسیاری از بیماران به دنبال این روش هستند چرا که تصور می‌کنند ابزار فانکشنال راحت‌تر از براکت است در حالی که اغلب برعکس بوده و استفاده از آن دشوارتر می‌باشد.
  • در صورتی که از ابزار فانکشنال غیر ثابت استفاده می‌کنید، کنترل کامل مسیر درمانی در دستان شما قرار دارد. بنابراین در صورتی که همکاری کامل داشته باشید نتایج خوبی کسب می‌کنید اما در صورتی که دستورات را کامل رعایت نکنید، درمان با شکست مواجه می‌شود.
  • قابلیت ارتودنسی با ابزار فانکشنال در اصلاح ناهمسانی رشد فک بسیار خوب است اما برای اصطلاح ناهمراستایی دندان‌ها چندان مناسب نیست. بنابراین استفاده از این روش معمولاً نیاز به براکت را برطرف نمی‌کند. با این حال در صورتی که براکت پس از ابزار فانکشنال استفاده شود، بخشی از کار انجام شده و احتمالاً دوره درمان با براکت کوتاه‌تر و تا حد قابل توجهی ارزان‌تر خواهد شد.
  • شمار کمی از بیماران حتی علی‌رغم همکاری کامل نمی‌توانند به نتایج مطلوبی دست یابند.
  • برای موفقیت ارتودنسی با ابزار فانکشنال، شرط لازم رشد استخوان است. در نتیجه هر چه در این دوره، رشد فرد بیشتر باشد احتمال موفقیت بیشتر خواهد بود.
به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *