آشنایی با تجهیزات و ابزارهای ارتودنسی

برای انجام ارتودنسی به ابزار و تجهیزاتی نیاز داریم که این ها شامل ابزار و تجهیزات ثابت و متحرک می شوند. زمانی که ابزارهای ارتودنسی روی دندان ثابت می شوند، کنترل بر حرکت دندان افزایش می یابد. ابزارهای متحرک ارتودنسی می توانند به دندان ضربه سبکی وارد کنند و ابزارهای ثابت می توانند هر نوع حرکت مورد نظر دندان را فراهم آورند. با استفاده از وارد آوردن نیروی کنترل شده به تاج دندان از طریق ابزار ثابت ارتودنسی، می توان به حرکات نقطه ای و یکپارچه و نیز چرخش دندان، دست یافت. خارج شدن دندان از حفره خود و به داخل فرو رفتن آن نیز در این روش امکان پذیر می باشد.در این مقاله ما به طور خلاصه در مورد بریس‌ها و تجهیزات دیگر ارتودنسی توضیحاتی را ارائه می‌کنیم.

انواع تجهیزات و ابزارهای ارتودنسی


بریس

بریس دندان به وسیله‌ ای گفته می‌شود که برای اصلاح ناهنجاری‌ های دندانی، فکی و ردیف و مرتب کردن دندان‌ ها به کار برده می‌شود. بریس عموماً از دو بخش براکت و سیم قوسی (آرچ وایر) تشکیل می‌شود. براکت ارتودنسی جزء جدانشدنی از بریس‌ های قدیمی است و مانند دسته‌ هایی عمل می‌کند که سیم قوسی حرکت دهنده دندان را نگه می‌دارد. این قطعات مربعی کوچک معمولاً جلوی هر دندان چسبانده می‌شود. براکت اندازه‌ها و حالت‌های مختلفی دارد که از آن جمله می‌توان به خودبازشونده یا سلف لیگیت، لینگوال (زبانی یا پشت دندانی) و تیتانیومی اشاره کرد. سایش بین سیم و شیار قرارگیری در براکت خود باز و بسته شونده کاهش می‌یابد. براکت‌ های لینگوال که به پشت دندان چسبانده می‌شود، بهترین انتخاب برای بیمارانی است که نمی‌ خواهند اطرافیان متوجه تحت درمان بودنشان شوند. حال آن که براکت تیتانیومی برای بیمارانی مناسب است که به نیکل حساسیت دارند.

سیم  ارتودنسی

سیم ارتودنسی ابزار اصلی اعمال نیرو به دندان است. این سیم ها در ابعاد مختلف و از مواد مختلف ساخته می شوند . دو ماده پرکاربرد استیل و آلیاژی به نام نیکل تیتانیوم است که بر حسب خصوصیات مود نظر متخصص ارتودنسی به کار گرفته می شوند. اخیرا سیم های همرنگ دندان نیز ارایه شده اند که به همراه براکت های سرامیکی به کار رفته و بدین طریق وجود سیم و براکت در دهان کمتر جلب توجه می نماید.

جدا کننده یا سپریتور

جدا کننده ارتودنسی که به آن فضا ساز (Spacer) یا سپراتور (Separator)  نیز گفته میشود یک ابزار ارتودنسی است که جهت ایجاد اندکی فاصله بین دندانهای عقبی استفاده میشود به طوری که بتوان بند (حلقه فلزی) را دور دندان آسیاب انداخت. از آنجایی که دندان های عقبی خیلی به هم نزدیک هستند باید برای انداخت حلقه فلزی به دور دندان کمی بین آنها فاصله ایجاد شود. با قرار دادن جدا کننده بین دندانها میتوان به راحتی ظرف مدت کوتاهی دندان را برای بند ارتودنسی آماده کرد. هنگامی که جدا کننده بین دندان هایتان قرار میگیرد، در ابتدا ممکن است احساسی مشابه گیر کردن غذا بین دندانها داشته باشید. ممکن است ابتدا کمی درد یا حساسیت نسبت به لمس را در ناحیه ای که جدا کننده قرار داده شده، تجربه کنید. این علائم نشان میدهند جدا کننده در حال تاثیر گذاری است.

کش ارتودنسی

برای این که نیروی سیم ارتودنسی  به دندان ها منتقل شود، باید سیم را به براکت متصل نمود. برای این کار از کش های کوچکی استفاده می شود که بر روی براکت های ارتودنسی قرار می گیرند و در طی درمان، سیم را در اتصال با براکت ها نگه می دارند. این کش ها در رنگ های مختلفی وجود دارند و هنگامی که بر روی براکت های ارتودنسی قرار می گیرند، باعث می شوند که در طی درمان براکت های ارتودنسی رنگی به نظر برسند و به همین دلیل بسیاری از مردم به آن ارتودنسی رنگی می گویند.

هربست

دستگاه هربست سریع‌ترین و بهترین دستگاه برای اصلاح اختلال‌های خاص بایت مانند اوربایت و رشد ناکافی فک پایین است. این دستگاه به خوبی داخل دهان جای می‌گیرد، از بیرون دیده نمی‌شود و اثر مورد نظر را ۲۴ ساعت شبانه روز اعمال می‌کند.

فضا نگهدار

فضا نگهدار فضای خالی را تا زمان رشد دندان‌های دائمی باز نگه می‌دارد. همه دندان‌هایی که زود می‌افتند نیازی به فضا نگهدار ندارند. اگر یکی از چهار دندان فوقانی بالایی زود افتاد، فضا برای رشد دندان‌های دائمی بازمی‌ماند. فضا نگهدار از مواد استینلس استیل یا پلاستیک ساخته می‌شود. برخی از فضا نگهدارهای متحرک بوده و برخی از آنها نیز ثابت بوده و در دهان بیمار سمنت می‌شوند. فضانگهدارها به طور کلی در دو نوع ساخته می‌شوند:

  • فضانگهدار متحرک
  •  فضانگهدار ثابت

رتینر یا نگهدارنده

زمانی که درمان ارتودنسی تمام می شود و براکت از دهان خارج می گردد، استفاده از نگهدارنده ارتودنسی یا ریتینر (retainer) بخش بسیار مهمی از موفقیت درمان محسوب میشود، چرا که نگهدارنده به حفظ موقعیت جدید دندانها کمک کرده و اجازه نمی دهد حاصل چندین ماه زحمت بیمار به مرور زمان از بین برود و همه چیز به نقطه شروع بازگردد. این ابزار معمولا توسط کسی ساخته می شود که درمان براکت را برای بیمار انجام داده است.
به طور کلی دو نوع نگهدارنده ارتودنسی وجود دارد: ثابت و غیر ثابت. انتخاب نوع مناسب آن بستگی دارد به نیازهای بالینی و فردی، خواسته بیمار و انتظاری که از عملکرد این ابزار وجود دارد.

هدگیر

یکی از ابزارهایی که در ارتودنسی برای رفع ناهنجاری های فکی مورد استفاده قرار می گیرد، هدگیر است. هدگیر یک نام و اصطلاح عمومی است که برای تمام دستگاه هایی که نیروی لازم را برای هدایت رشد فک و صورت وارد می کنند ،بکار می رود. هدگیر برای جابه جایی دندان ها و فک به یک موقعیت جدید بهتر یا متوقف کردن این حرکت به یک مکان نا مناسب بکار می رود. ناهنجاری های فکی در صورتی با استفاده از این ابزار دندانپزشکی، برطرف می شود که در زمان کودکی یا اوایل نوجوانی اقدام گردد. بنابراین توجه به مشکلات فکی کودکانتان، می تواند از عوارض شدیدتر در آینده و همچنین هزینه های بیشتر جلوگیری کند.

فیس ماسک

از این دستگاه برای تحریک رشد فک بالا رو به جلو و پایین استفاده می شود. این دستگاه در بیمارانی که فک بالای عقب رفته و ظاهرا فک پایین جلو آمده داشته ، شدت مشکلشان خفیف بوده و عامل وراثتی قوی برای این مشکل ندارند کاربرد بسیار مطلوبی داشته و ممکن است نیاز به جراحی در سنین بالاتر را مرتفع سازد. این دستگاه از سنین حدود ۷ تا ۱۰ سالگی به کار می رود و در صورت وجود شرایط خاصی در بیمار و همکاری وی در استفاده از دستگاه اثرات بسیار مطلوبی دارد هر چند که حوالی سنین بلوغ ممکن است قسمتی از نتایج درمان عود نماید.

به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *